ผ่าฟันคุด

ผ่าฟันคุด

ฟันคุด (Wisdom Teeth) คือ ฟันกรามซี่สุดท้าย (ซี่ที่ 3) ซึ่งปกติจะขึ้นในช่วงวัยรุ่นตอนปลายจนถึงช่วงอายุ 20 ปีต้นๆ โดยปกติคนส่วนใหญ่มีฟันคุดทั้งหมด 4 ซี่ (ด้านบนซ้าย บนขวา ล่างซ้าย และล่างขวา)

การถอนฟันคุดและผ่าฟันคุดต่างกันอย่างไร?

ฟันคุดอาจทำให้เหงือกและอวัยวะโดยรอบอักเสบหรือติดเชื้อได้ ซึ่งเป็นที่มาของอาการปวดฟันคุด กรณีขากรรไกรมีพื้นที่ไม่พอให้ฟันคุดขึ้นได้ตามปกติ หรือฟันคุดขึ้นในตำแหน่งและมุมที่ไปชนกับฟันซี่อื่น ก็จะทำให้เกิดปัญหาขึ้นได้เช่นกัน นอกจากนี้ ฟันคุดยังทำความสะอาดได้ยาก ทันตแพทย์จึงมักแนะนำให้ผ่าหรือถอนฟันคุดออก ถึงแม้จะไม่มีอาการปวดฟันคุดก็ตาม ซึ่งจะมีความแตกต่าง ความยาก ค่าใช้จ่าย รวมถึงผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นก็แตกต่างกัน
ถอนฟันคุดผ่าฟันคุด
การรักษาฟันคุดในกรณีฟันคุดโผล่ขึ้นมาทั้งซี่เรียบร้อยแล้วการรักษาฟันคุดในกรณีที่ฟันคุดซี่นั้นยังอยู่ใต้เหงือก หรือโผล่พ้นเหงือกมาแล้ว แต่ขึ้นไม่หมดทั้งซี่
ใช้เวลาน้อยกว่ามีความซับซ้อน ใช้เวลามากกว่า
มีค่ารักษาน้อยกว่ามีค่าใช้จ่ายมาก
ไม่ต้องเย็บแผลเย็บปิดบาดแผล และต้องเข้ามาตัดไหมตามทันตแพทย์นัดหมาย

สาเหตุของการเกิดฟันคุด

เนื่องจากระบบการบดเคี้ยวอาหารได้รับการพัฒนาให้กินอาหารได้ดีขึ้น ขนาดของกระดูกขากรรไกรจึงเล็กลงเรื่อยๆ ทำให้ฟันคุด ซึ่งเป็นฟันกรามซี่สุดท้ายที่มีขนาดใหญ่ที่สุดไม่มีพื้นที่พอที่จะขึ้นได้อย่างปกติ จนเป็นสาเหตุที่เราต้องมาผ่าฟันคุดกันในทุกวันนี้

การเตรียมตัวก่อนผ่าฟันคุด

  1. ลางานหรือลาเรียนไว้ล่วงหน้า หลังจากผ่าฟันคุด คนไข้อาจจะยังรู้สึกปวด บวม และในบางครั้งยาชาอาจออกฤทธิ์ได้ถึง 12-24 ชม. ฉะนั้นควรพักผ่อนอย่างน้อย 1-2 วันที่บ้านให้หายดีก่อน
  2. นั่งรถหรือหาคนรับ-ส่ง หลังผ่าฟันคุด คนไข้อาจจะรู้สึกตึงและต้องการการพักผ่อน คงไม่ใช่เรื่องดีแน่หากคนไข้ต้องขับรถกลับเอง ทันตแพทย์แนะนำให้มีคนขับรถมารับคนไข้ หรือใช้บริการแท็กซี่จะดีกว่า
  3. รับประทานยาตามคำแนะนำ ก่อนผ่าฟันคุด คนไข้ควร ‘หยุดยา’ หรือ ‘กินยา’ บางตัวตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด คนไข้จะต้องบอกประวัติการรับประทานยาทั้งหมดให้ทันตแพทย์ทราบ โดยเฉพาะยาที่รบกวนการแข็งตัวของเลือด
  4. เตรียมอาหารอ่อนๆ ไว้ อาการปวดตึงหลังผ่าฟันคุดมักเป็นอยู่นาน 1-2 วัน และคนไข้อาจรู้สึกไม่อยากออกไปไหน จึงเป็นการดีกว่าถ้าคนไข้จะเตรียมอาหารอ่อนๆ ที่ทานได้โดยไม่ต้องออกแรงเคี้ยวมาก เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม พุดดิ้ง ซุป หรือโยเกิร์ต
  5. คำแนะนำอื่นๆ เพิ่มเติม ก่อนผ่าฟันคุด
    • นอนพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อย 8 ชม. ก่อนผ่าฟันคุด
    • สวมใส่ชุดสบายๆ ไม่รัด ถ้าคนไข้ผมยาว ทันตแพทย์แนะนำให้มัดรวบผมไว้ด้านหลังให้เรียบร้อย
    • หลีกเลี่ยงการใส่เครื่องประดับ การแต่งหน้า ทาลิปสติก
ผ่าฟันคุด

ผ่าฟันคุด

ฟันคุด (Wisdom Teeth) คือ ฟันกรามซี่สุดท้าย (ซี่ที่ 3) ซึ่งปกติจะขึ้นในช่วงวัยรุ่นตอนปลายจนถึงช่วงอายุ 20 ปีต้นๆ โดยปกติคนส่วนใหญ่มีฟันคุดทั้งหมด 4 ซี่ (ด้านบนซ้าย บนขวา ล่างซ้าย และล่างขวา)

การถอนฟันคุดและผ่าฟันคุดต่างกันอย่างไร?

ฟันคุดอาจทำให้เหงือกและอวัยวะโดยรอบอักเสบหรือติดเชื้อได้ ซึ่งเป็นที่มาของอาการปวดฟันคุด กรณีขากรรไกรมีพื้นที่ไม่พอให้ฟันคุดขึ้นได้ตามปกติ หรือฟันคุดขึ้นในตำแหน่งและมุมที่ไปชนกับฟันซี่อื่น ก็จะทำให้เกิดปัญหาขึ้นได้เช่นกัน นอกจากนี้ ฟันคุดยังทำความสะอาดได้ยาก ทันตแพทย์จึงมักแนะนำให้ผ่าหรือถอนฟันคุดออก ถึงแม้จะไม่มีอาการปวดฟันคุดก็ตาม ซึ่งจะมีความแตกต่าง ความยาก ค่าใช้จ่าย รวมถึงผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นก็แตกต่างกัน
ถอนฟันคุดผ่าฟันคุด
การรักษาฟันคุดในกรณีฟันคุดโผล่ขึ้นมาทั้งซี่เรียบร้อยแล้วการรักษาฟันคุดในกรณีที่ฟันคุดซี่นั้นยังอยู่ใต้เหงือก หรือโผล่พ้นเหงือกมาแล้ว แต่ขึ้นไม่หมดทั้งซี่
ใช้เวลาน้อยกว่ามีความซับซ้อน ใช้เวลามากกว่า
มีค่ารักษาน้อยกว่ามีค่าใช้จ่ายมาก
ไม่ต้องเย็บแผลเย็บปิดบาดแผล และต้องเข้ามาตัดไหมตามทันตแพทย์นัดหมาย

สาเหตุของการเกิดฟันคุด

เนื่องจากระบบการบดเคี้ยวอาหารได้รับการพัฒนาให้กินอาหารได้ดีขึ้น ขนาดของกระดูกขากรรไกรจึงเล็กลงเรื่อยๆ ทำให้ฟันคุด ซึ่งเป็นฟันกรามซี่สุดท้ายที่มีขนาดใหญ่ที่สุดไม่มีพื้นที่พอที่จะขึ้นได้อย่างปกติ จนเป็นสาเหตุที่เราต้องมาผ่าฟันคุดกันในทุกวันนี้

การเตรียมตัวก่อนผ่าฟันคุด

  1. ลางานหรือลาเรียนไว้ล่วงหน้า หลังจากผ่าฟันคุด คนไข้อาจจะยังรู้สึกปวด บวม และในบางครั้งยาชาอาจออกฤทธิ์ได้ถึง 12-24 ชม. ฉะนั้นควรพักผ่อนอย่างน้อย 1-2 วันที่บ้านให้หายดีก่อน
  2. นั่งรถหรือหาคนรับ-ส่ง หลังผ่าฟันคุด คนไข้อาจจะรู้สึกตึงและต้องการการพักผ่อน คงไม่ใช่เรื่องดีแน่หากคนไข้ต้องขับรถกลับเอง ทันตแพทย์แนะนำให้มีคนขับรถมารับคนไข้ หรือใช้บริการแท็กซี่จะดีกว่า
  3. รับประทานยาตามคำแนะนำ ก่อนผ่าฟันคุด คนไข้ควร ‘หยุดยา’ หรือ ‘กินยา’ บางตัวตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด คนไข้จะต้องบอกประวัติการรับประทานยาทั้งหมดให้ทันตแพทย์ทราบ โดยเฉพาะยาที่รบกวนการแข็งตัวของเลือด
  4. เตรียมอาหารอ่อนๆ ไว้ อาการปวดตึงหลังผ่าฟันคุดมักเป็นอยู่นาน 1-2 วัน และคนไข้อาจรู้สึกไม่อยากออกไปไหน จึงเป็นการดีกว่าถ้าคนไข้จะเตรียมอาหารอ่อนๆ ที่ทานได้โดยไม่ต้องออกแรงเคี้ยวมาก เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม พุดดิ้ง ซุป หรือโยเกิร์ต
  5. คำแนะนำอื่นๆ เพิ่มเติม ก่อนผ่าฟันคุด
    • นอนพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อย 8 ชม. ก่อนผ่าฟันคุด
    • สวมใส่ชุดสบายๆ ไม่รัด ถ้าคนไข้ผมยาว ทันตแพทย์แนะนำให้มัดรวบผมไว้ด้านหลังให้เรียบร้อย
    • หลีกเลี่ยงการใส่เครื่องประดับ การแต่งหน้า ทาลิปสติก